Iedereen die de afgelopen twee jaar kantoorsoftware heeft geopend, ontkomt er nauwelijks aan: knipperende AI-knoppen, automatische tekstherschrijvers en dure abonnementen voor assistenten zoals Microsoft Copilot of Google Gemini. Terwijl de techgiganten elkaar verdringen om generative AI in elk invoerveld te proppen, kiest het open-source alternatief LibreOffice voor een heel andere koers. De organisatie achter het pakket heeft officieel laten weten voorlopig géén ingebouwde AI-functies toe te voegen. Een verfrissend nuchter standpunt dat juist voor Nederlandse ondernemers stof tot nadenken biedt.
Geen concessies aan privacy en controle
De reden voor deze weigering is even simpel als principieel: de huidige generatie AI-tools botst frontaal met de kernwaarden van opensourcesoftware. LibreOffice draait om volledige controle over je eigen documenten, open standaarden en maximale privacy. Zodra je een closed-source AI-model koppelt aan een tekstverwerker of spreadsheet, ontstaat er direct een grijs gebied rondom dataverwerking.
Waar gaan je bedrijfsgeheimen heen als een algoritme je offerte controleert? Wordt gevoelige klantinformatie gebruikt om modellen verder te trainen? Zolang leveranciers van AI-modellen geen sluitende garanties kunnen geven die voldoen aan strenge ethische en technische eisen, weigert LibreOffice deze functionaliteit direct in te bakken. Wie per se AI wil gebruiken, kan via plug-ins externe koppelingen maken. LibreOffice benadrukt daarbij echter direct dat geen enkele huidige extensie voldoet aan hun strenge kwaliteit- en privacyrichtlijnen.
De Europese context: AVG en grip op kosten
Voor bedrijven in Nederland en de rest van de Europese Unie is deze discussie relevanter dan ooit. Met de strikte handhaving van de AVG (GDPR) en de komst van de Europese AI Act lopen ondernemingen reële juridische risico's wanneer medewerkers ongemerkt bedrijfs- of persoonsgegevens door externe AI-engines jagen.
Daarnaast speelt een puur economisch motief mee. Veel cloudgedreven AI-toevoegingen worden door grote techbedrijven gebruikt om licentiekosten per werkplek fors op te schroeven. Voor mkb-bedrijven, webshops en dienstverleners betekent dit vaak een stijging van tientallen euro's per medewerker per maand, terwijl de werkelijke productiviteitswinst in de praktijk regelmatig tegenvalt.
Wat betekent dit voor de praktijk?
Als ondernemer in e-commerce of zakelijke dienstverlening is het verleidelijk om mee te gaan in elke technologische trend. Toch bewijst de keuze van LibreOffice dat terughoudendheid soms de meest strategische zet is. Een factuur opmaken, een voorraadlijst bijhouden of een contract redigeren vereist in de basis betrouwbare, stabiele software zonder onnodige toeters en bellen.
AI biedt zonder twijfel enorme kansen voor gerichte automatisering — denk aan geautomatiseerde klantenservice via duidelijke API's of slimme orderverwerking in webshops. Maar het blindelings integreren van externe algoritmes in de basisdocumenten van je organisatie brengt onnodige afhankelijkheden en veiligheidsrisico's met zich mee. Controle over je eigen digitale infrastructuur en data is uiteindelijk meer waard dan een geautomatiseerde alinea tekst.