Wie tegenwoordig een samengestelde afspeellijst aanzet, stuit er geheid op: nietszeggende instrumentale nummers met generieke titels en een hoesje dat overduidelijk door een computer is gegenereerd. Spotify claimt nu hard in te grijpen en maakte bekend dat er maar liefst vijftig miljoen van dit soort AI-spamtracks uit de aanbevelingssystemen zijn gewist. Maar schijn bedriegt. De Zweedse streaminggigant poetst de etalage op, terwijl het magazijn vol blijft liggen met synthetische ballast.

Slechts onzichtbaar gemaakt, niet verwijderd

De kern van het probleem zit in de formulering. Spotify heeft deze vijftig miljoen nummers niet van zijn servers gewist; het platform heeft ze simpelweg verborgen voor het aanbevelingsalgoritme. De tracks blijven online staan, behouden hun link en kunnen nog altijd worden afgespeeld.

Voor professionele fraudeurs maakt dat nauwelijks verschil. Veel van deze partijen genereren duizenden geautomatiseerde deuntjes, zetten een netwerk van nepadressen en bots op, en laten die tracks non-stop draaien om royalty’s binnen te harken. Omdat Spotify uitkeert op basis van een gezamenlijke Europese royaltypot, snoepen deze digitale spookartiesten rechtstreeks inkomsten af van echte muzikanten. Door de nummers alleen uit de aanbevelingen te weren, stopt Spotify het lekken van abonnementsgelden allerminst.

Tonemende druk vanuit Europese toezichthouders

De handelwijze van Spotify wringt steeds meer met de strengere Europese kaders. Met de introductie van de Europese AI Act en aangescherpte richtlijnen voor consumentenbescherming ligt de nadruk nadrukkelijk op transparantie en eerlijke marktverhoudingen. Muzikantenverenigingen en auteursrechtenorganisaties zoals het Nederlandse Buma/Stemra trekken al langer aan de bel over de verwatering van inkomsten door synthetische content.

Gebruikers betalen maandelijks zo'n elf euro voor een premium abonnement in de veronderstelling dat dit geld naar talent gaat, niet naar geautomatiseerde softwarefarms. Als Spotify niet snel kiest voor het daadwerkelijk sanctioneren en verwijderen van deze accounts, riskeert het platform niet alleen juridische claims, maar tast het ook de kernwaarde van zijn eigen merk aan.

De les voor digitale ondernemers en e-commerce

Voor ondernemers in de e-commerce en telecomsector bevat dit dossier een waardevolle les. Met de opkomst van generatieve AI is het verleidelijk om productbeschrijvingen, klantcontactteksten en catalogi massaal en goedkoop te laten vollopen met computergegenereerde inhoud. Wie echter inzet op volume zonder strenge kwaliteitscontrole, creëert zijn eigen 'AI-slop'.

Klanten prikken genadeloos door generieke content heen. Zodra een bezoeker merkt dat een webwinkel volstaat met synthetische ruis, daalt het vertrouwen direct en keldert de conversie. Automatisering moet processen versnellen en service verbeteren, maar wie het algoritme ongehinderd de vrije loop laat, zit uiteindelijk net als Spotify met de spreekwoordelijke gebakken peren: een gigantische catalogus waar de consument de weg en het geduld in verliest.